Mustafa Eren — Yaşayan yayın
Ana sayfa Kitap bölümleri Kanlı Pazar'ın Ardından Söylenenler
Bölüm 5

Kanlı Pazar'ın Ardından Söylenenler

s. 239–260
17 Şubat 1969, Babıali'de Sabah gazetesi
📎 17 Şubat 1969, Babıali'de Sabah
Nisan 2026'da eklendi

Kanlı Pazar'ın ardından, henüz olaylar sıcaklığını taşırken söylenenler sağ ve soldaki kamplaşmanın izlerini taşımaktadır. Atılan taşlar gibidir sözler ve açıklamalar. Sağ, 6. Filo'yu açıktan savunmaktadır. Sağa göre, 6. Filo'ya git demek ülkeyi Rusya'nın kollarına teslim etmektir. 6. Filo'ya hayır diyenler "Moskof uşağı"dır. Bu nedenle, vatansever halk, kızıllara haddini bildirmiş ve oyunlarını bozmuştur. Taksim'de yaşananlar "komünistlerin kıyamı vatanseverlerin galeyanı"dır. Dönemin valisinin açıklamaları, devlet katında da mitingi düzenleyenlerin suçlu olarak görüldüğünü göstermektedir. Mitingi düzenleyenler, tahrikçidir ve olayların çıkmasına onlar neden olmuşlardır. Bu açıklamalarda, saldırının organize oluşuna, dağıtılan sopa ve kurdelelere, polisle işbirliğine dair hiçbir ibareye rastlamak mümkün değildir. Solcuların açıklamaları ise kendi aralarındaki ayrılığın izlerini taşımaktadır. Solcuların, TİP'e yakın olan ve "sosyalist devrimciler" olarak nitelendirilen grubu, kendilerine saldıranları, kandırılmış Müslümanlar olarak nitelendirir ve mitingin katılımcıları arasındaki cuntacı unsurlara da dikkat çekerken; MDD'ciler ise, yaşanan saldırıyı bağımsızlık savaşı verenlerle emperyalizme satılmışların kavgası olarak gördüklerini açıklamaktadır. Solcuların ortak söylemi ise saldırıya hazırlıksız yakalandıkları yönündedir. Bundan böyle meşru müdafaa haklarını kullanacaklarını söylemektedirler. Abdi İpekçi özelinde görülebileceği gibi aydınlar ise saldırıdaki "iktidar" parmağına dikkat çekmektedir. Solcuların, saldırıda kullanılan araçların plakalarını dahi vermelerine rağmen bu konuda bir soruşturma yürütülmeyecek, İçişleri Bakanı Faruk Sükan yapılan soruşturma sonucu suçlu olduklarını tespit ettikleri 48 kişinin ismini açıklayacaktır. Ne var ki bu 48 kişinin tamamı da solcudur. Olaylar sonrasında, gazetelerde çıkan fotoğraflarda ellerinde bıçaklarla görülen iki kişi tutuklanır ve ikisi bu tutuklular olmak üzere 4 kişi hakkında dava açılır. Devlete göre Kanlı Pazar'ın tek sorumlusu bu 4 kişidir.

OB
Osman Bölükbaşı
Millet Partisi Milletvekili
📎 Sonradan eklendi
Mayıs 2026
"Sokaktan şikâyet eder, sokağa karşı sokakta müttefik arar… mübarek camileri, siyasi hücum kıtası karargâhı haline getirir."
TBMM · 25 Şubat 1969
Ali Özgüntürk
İTÜ ÖB · FKF İstanbul · İÜTOTB · İYTOTB adına
📎 Sonradan eklendi
15 Mayıs 2026
"Amerikan 6. Filosu Görevini Bir Daha Yaptı, Maşaları Aracılığıyla Yurtseverlerin Üzerine Amerikanseverleri Saldırttı."
TÜSTAV Arşivi · 27 Şubat 1969
SA
Sadun Aren
TİP Milletvekili
📎 Sonradan eklendi
15 Mayıs 2026
"Toplum Polisi birinci derecede rol oynadı. (...) İçişleri Bakanı ve İstanbul Valisi mevkilerinde bulundukları müddetçe bu tahkikat selâmetle yürütülemez."
TBMM · 24 Şubat 1969
SD
Süleyman Demirel
Dönemin Başbakanı
📎 Sonradan eklendi
14 Mayıs 2026
"Neticede bir arbede çıkmış, bu arbede malesef üzücü bir şekilde bitmiş. Ama bütün bunlar niçin iktidarın boynuna takılsın? Ortamı düşününüz, vatandaşın asabı ne hale geliyor, onu düşününüz."
TBMM · 17 Şubat 1969
VP
İstanbul Valisi Vefa Poyraz
İstanbul Valisi
"Olaylar… mümkün olduğu kadar az bir zayiatla kapanabilmiştir."
22 Şubat 1969 · Bugün
İK
İsmail Kahraman
MTTB Başkanı
"Sola ve satılmışa karşı milli şuur daima galip gelecektir."
Şubat 1969
İD
İlhan Darendelioğlu
Türkiye Komünizmle Mücadele Derneği İcra Konseyi Başkanı
"Komünistlerin kıyamı, vatanseverlerin galeyanı."
Şubat 1969
Ufuk Şehri
İÜ TB Başkanı
"Gerçek tahrikçiler komünistlerdir."
Şubat 1969
NF
Necip Fazıl Kısakürek
Şair, yazar
"Bu işde müessir ne M.T.T.B., ne komandolar, ne şu ne budur! Doğrudan doğruya halk, mukaddesatçı yığın…"
Büyük Doğu · Mayıs 1969
OS
Orhan Seyfi Orhon
Son Havadis gazetesi yazarı
"Bu Filo bizim, savunma gücümüzün bir parçasıdır."
Son Havadis · 20 Şubat 1969
AK
Ahmet Kabaklı
Tercüman gazetesi yazarı
"Bu ülkede anarşi, komünizm nasıl olsa, yaşatılmayacak ve ezilecektir."
Şubat 1969 · Tercüman
FK
FKF Bülteni Bağımsız Türkiye
Fikir Kulüpleri Federasyonu
"Aldatılmış Müslüman kardeşlerimiz, gavur Amerikan 6. Filo'suna karşı namaz kılıp, bağımsızlık yürüyüşü yapan diğer Müslüman kardeşlerine saldırtılıyorlar!.."
Şubat 1969
YK
Yusuf Küpeli
FKF Genel Başkanı
"İlerici-gerici, dinci-komünist çatışması değil, bağımsızlık savaşı veren halkımızla kafaca ve midece satılmış, aldatılmış emperyalizmin elindeki güçlerin kavgası…"
Ant dergisi · 4 Mart 1969
HK
Harun Karadeniz
İTÜ ÖB Başkanı
"Yürüyüşe hakim olmak önemli bir sorundu…"
1975 · Olaylı Yıllar ve Gençlik
YK
Yusuf Küpeli
FKF Genel Başkanı
"Başarısızlık… Rehavet… Yanlış hesap…"
1971 · Dev-Genç Tarihi
HK
Harun Karadeniz & Yavuz Ünal
İTÜ ÖB Başkanı & İşçi
"Failler iktidar ve Komer…"
Şubat 1969
SC
Sıtkı Coşkun
FKF İstanbul Sekreteri
"Satılmış iktidarın temsillerine devam ediyor."
Şubat 1969
DK
Emperyalizme Karşı Direniş Komitesi
Asuman Erdost, Mehmet Demir, Nezir Şemmikanlı, Fuat Akbaş
"Bundan sonraki muhtemel olaylarda devrimci gençler, meşru müdafaa haklarını kullanacaklar."
Şubat 1969
Abdi İpekçi
Gazeteci yazar · Milliyet
"Böyle bir çatışmanın istendiği, hatta teşvik edildiği galip bir ihtimal olarak belirmektedir."
Milliyet · 17 Şubat 1969
ÇA
Çetin Altan
TİP Milletvekili · Gazeteci yazar
"Profesyonel bir cani soğukkanlılığı ile hazırlanmış bir planın uygulanması."
Şubat 1969
Bu bölümü kaynak göster
Eren, Mustafa. Kanlı Pazar. İstanbul: Kalkedon, 2012. Bölüm 5: Kanlı Pazar'ın Ardından Söylenenler, s. 239–260. kanlipazar.net/bolum-5
Bu bölüme yorum yap